Wybierz odpowiedni produkt

TIME – nowoczesne wytyczne dotyczące wyboru właściwych metod leczenia ran

Przykładowy schemat obrazujący wybór odpowiedniego produktu, na podstawie gamy produktów oferowanych przez firmę KIKGEL, w zależności od stadium rany zgodnie z koncepcją TIME zamieszczoną poniżej.

Schemat TIME = prosty wybór opatrunków

Krótko o TIME:
Leczenie ran stanowi znaczący problem terapeutyczny z powodu towarzyszących im objawów oraz w związku z generowaniem znacznych kosztów natury ekonomicznej i społecznej. Praca przedstawia zarys zastosowania koncepcji TIME służącej do oceny stanu łożyska rany i wyboru właściwej terapii miejscowej.

Schemat TIME zaproponowany przez EWMA (European Wound Managment Association) ma na celu usystematyzowanie sposobu oceny stanu rany i tym samym pomóc w doborze odpowiedniej terapii i opatrunków, które powinny zapewnić optymalne warunki w łożysku rany począwszy od zapewnienia ochrony uszkodzonych tkanek i brzegów rany, przywrócenia optymalnej wilgotności, zmniejszenia liczby bakterii i skorygowania zaburzeń przyczyniających się do braku postępów w leczeniu.

TIME to akronim pochodzący od angielskich słów:

Tissue (tkanka),
Infection - Inflammation (Infekcja - zapalenie),
Moisture (wilgoć),
Edge - Epithelialisation (Naskórkowanie - brzeg rany).

Szerokie spektrum opatrunków umożliwia zastosowanie odpowiedniego sposobu leczenia miejscowego w zależności od fazy, w jakiej znajduje się rana, z uwzględnieniem jej rozmiarów, usytuowania, etiologii, stopnia wysięku, występowania zanieczyszczenia czy zakażenia.

Oceniając ranę wg konceptu TIME rozpoznajemy najistotniejsze przeszkody przez które rana nie jest w stanie skutecznie się goić.

Przed podjęciem właściwych działań, zastosowaniem odpowiedniego trybu terapii i wyborem opatrunków, należy odpowiedzieć sobie na cztery pytania:

T – tissue.

Czy w dnie rany nie zalega tkanka martwicza, którą należy opracować chirurgicznie lub wspomóc autolityczne oczyszczanie rany z martwicy?

Obecność tkanki martwiczej zaburza gojenie, ponieważ z jednej strony stanowi ona mechaniczną barierę dla gojących się tkanek z drugiej zaś staje się ona pożywką dla bakterii podtrzymując procesy zapalne i zwiększając prawdopodobieństwo infekcji.
Istnieją trzy sposoby oczyszczania rany z tkanki nekrotycznej:
chirurgiczne - inwazyjna metoda oczyszczania rany jest szybka i prosta, lecz często mało precyzyjna. Chirurg może łatwo naruszyć delikatną granicę między martwiczymi a gojącymi się tkankami, W wielu przypadkach ta metoda oczyszczania może wiązać się ze zwiększonym krwawieniem i dużym bólem,
autolityczne – polega na zastosowaniu opatrunków zapewniających wilgotne środowisko w ranie (hydrożele, preparaty z miodem Manuka) pozwalających na rozpuszczenie martwicy pod wpływem enzymów wydzielanych przez własne komórki chorego (m.in. makrofagi i neutrofile). Metoda jest prosta i bezbolesna, ale wymaga dłuższego czasu stosowania opatrunków,
enzymatyczne - rozpuszczanie tkanek martwiczych można przyśpieszyć poprzez zastosowanie na ranę maści z dodatkiem enzymów trawiących białka i kwasy nukleinowe (np. Fibrolan®, Iruxol mono®). Ujemną cechą tej metody jest zwiększona bolesność rany w czasie stosowania tego typu preparatów.

I - infection – inflammation.

Czy w ranie nie występują objawy zakażenia, wymagające odpowiedniego leczenia ogólnoustrojowego lub miejscowego?

Praktycznie we wszystkich ranach przewlekłych są obecne drobnoustroje, jednak czy rana stanie się zainfekowana zależy od sprawności układu immunologicznego gospodarza, liczby bakterii, gatunku drobnoustrojów, ilości gatunków (rany zakażone równocześnie przez kilka gatunków zwykle goją się gorzej niż skolonizowane tylko przez jeden gatunek),
Przy prawidłowych funkcjach odpornościowych pacjenta, rana może goić się prawidłowo przy ok. 105 mikroorganizmów na 1 g tkanki. Powyżej tej liczby rana staje się raną zakażoną, co najczęściej objawia się poprzez ogólne pogorszenie stanu rany, jej zaczerwienienie, zwiększoną ciepłotę okolicy rany, obrzęk, nieprzyjemny zapach.

M – moisture.

Czy powierzchnia rany nie jest zbyt sucha lub przeciwnie, czy nie występuje nadmierny wysięk?

Podstawową zasadą współczesnego leczenia ran jest zachowanie wilgotnego środowiska gojenia. W wielu doświadczeniach klinicznych dowiedziono, że rany wilgotne goją się szybciej niż rany suche. Przywrócenie odpowiedniego nawilżenia w ranie odbywa się najczęściej poprzez zastosowanie opatrunków o chłonności dostosowanej do ilości wysięku. Rana zbyt sucha często pokrywa się złogami włóknika, ziarnina w jej dnie ulega zwłóknieniu, a brzegi nie naskórkują. W przypadku ran o nadmiernym wysięku zalegający w ranie wysięk może stanowić źródło infekcji, powodować macerację otaczającej skóry i być przyczyną dyskomfortu dla chorego.

E - epithelialisation – edge.

Czy od brzegu rany postępuje naskórkowanie, czy brzeg rany nie jest uniesiony lub zmacerowany?

Stosując prawidłowo zasady T, I oraz M rana powinna zacząć się goić. Gdy dno rany pokryte jest czystą tkanką ziarninową otaczający naskórek zaczyna na nią narastać. Brak jasnego marginesu nowego naskórka okalającego brzeg rany oraz brak świeżej czerwonej ziarniny w dnie rany wskazuje na zaburzenia procesów gojenia, mogące wypływać z zasadniczej choroby pacjenta. Dlatego też lecząc ranę produktami o działaniu miejscowym zawsze należy pamiętać o tym, że najczęściej jest ona objawem innego problemu zdrowotnego. Np. w przypadku owrzodzenia żylnego (przy braku przeciwwskazań) wymagane jest zastosowanie kompresjoterapii. (bandaże lub pończochy elastyczne), a niekiedy konieczne jest wykonanie inwazyjnego leczenia patologii układu żylnego

Niektóre rany będą wymagały zastosowania jedynie ochronnego, przywierającego opatrunku. W przypadku głębszych ran oraz ran z dużą ilością wysięku, wraz z użyciem opatrunku właściwego, może być wymagane zastosowanie dodatkowego opatrunku wtórnego, którego celem będzie lepsze zabezpieczenie rany przed zakażeniem zewnętrznym, zapewnienie dobrych właściwości absorpcyjnych lub utrzymanie odpowiedniego poziomu wilgoci. Szeroki wybór opatrunków jak też możliwość ich łączenia zapewnia większą elastyczność w metodach ich aplikacji.
Przy wyborze opatrunku należy też zwrócić uwagę, że niektóre z nich wyposażone są w przylepną warstwę adhezyjną, która zdecydowanie ułatwia ich aplikację. Opatrunki z warstwą adhezyjną przeznaczone są do komfortowego zabezpieczania rany i mogą być stosowane jako opatrunki mocujące w połączeniu z opatrunkami, które nie mają właściwości przylepnych. Stanowią one skuteczną barierę antybakteryjną, niektóre mają możliwość wchłaniania wysięku. Opatrunki adhezyjne mogą wykorzystywać technologię miękkiego silikonu Silfix®, dzięki której zmiana opatrunków jest delikatna i bezbolesna.